Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән icon

Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән



НазваниеЧистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән
Дата конвертации23.10.2013
Размер82.44 Kb.
ТипДокументы
источник



Чистай районы Каргалы гомумбелем

татар гимназиясенең югары

квалификацион

категорияле татар теле һәм әдәбияты

укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла

кызының эш тәҗрибәсеннән.


Тема. Җөмлә. Җөмлә турындагы белемнәрне гомумиләштереп кабатлау.(5 сыйныф)

Максат. 1.Җөмлә турындагы белем-күнекмәләрне ныгыту, тирәнәйтү(әйтү максаты буенча

җөмлә төрләре, җыйнак һәм җәенке җөмләләр, җөмлә кисәкләре, җөмләнең

сөйләмдәге роле);

^ Укучыларның үз белемнәрен практикада куллана белү күнекмәләрен үстерү,

иҗади эш.

2.Укучыларның бәйләнешле сөйләм телләрен үстерү, җөмлә төрләрен сөйләм һәм

язма телдә урынлы куллану күнекмәләрен ныгыту.

^ 3.Туган телгә, туган җиргә мәхәббәт, туган як табигатен ярату, аның белән

горурлану хисе тәрбияләү.

Күрсәтмәлелек. Дәреслек; болыт, кояш рәсемнәре; терәк схемалар; җөмләләр язылган

карточкалар, сюжетлы рәсемнәр.

Дәрес барышы.

^ I.Оештыру өлеше.

  • Исәнмесез укучылар. Кәефләрегез ничек? Без бүген сезнең белән алдагы дәресләр-

дә өйрәнгән “Җөмлә” темасын гомумиләштереп кабатларбыз. Димәк, җөмлә турында

нәрсәләр беләбез, барысын да искә төшерербез, белемнәребезне тирәнәйтербез, ныгытыр-

быз. Дәрес ахырында кечкенә генә иҗади эш тә эшләп алырбыз.

(Дәфтәрләргә число, тема яздырыла).

^ Укучылар, күз алдыгызга китерегез әле. Сез уйнарга дип урамга чыктыгыз, ди. Ә ан-

да – күк йөзен болытлар каплап алган. Болытларның берсе гадәти болыт түгел, аннан яңгыр тамчылары урынына сүзләр ява. Әйдәгез, бу сүзләрне укып карыйк әле.(Сүзләрне уку.)



Зәп – зәңгәр


алсу күктә


кояш елмая.

- Укучылар, бу сүзләргә игътибар итегез әле. –Бу сүзләр төрле сүз төркемнәренә

^ Алар турында сез нәрсәләр әйтә аласыз? карыйлар.

- Бу сүзләрне кайсы сүз төркемнәренә -Зәп–зәңгәр - нинди? Сыйфат,артыклык

кертербез? дәрәҗәсендә;

-алсу - нинди? Сыйфат, кимлек дәрәҗә-

сендә;

-кояш – нәрсә? Исем, уртаклык исем,

баш килештә, берлек санда;

-күктә - кайда? Исем, уртаклык исем,

урын-вакыт килешендә, берлек санда;

-елмая- нишли? Фигыль, хикәя фигыль,

барлыкта; төп юнәлеш, III зат берлектә.

-Бу сүзләр турында тагын нәрсәләр әйтә -Бу сүзләрдән сүзтезмәләр төзеп була:

аласыз? - зәп-зәңгәр күктә;

- алсу кояш;

- күктә елмая;

-Бу сүзләр турында тагын нәрсәләр әйтә - Бу сүзләрдән җөмлә төзеп була.

аласыз? Зәп-зәңгәр күктә алсу кояш елмая.


( Укучылар ни өчен сүзләрне шул тәртип-

тә куеп җөмлә төзүләре турында дәлилли-

ләр: Зәп-зәңгәр – баш хәрефтән язылган,

елмая сүзеннән соң нокта куелган).

-Димәк, укучылар, без сүзләрдән сүзтезмәләр,

сүзтезмәләрдән җөмләләр төзи алабыз. Шуны сүз

гына көткәндәй көн ачылды, болытлар таралды,

кояш чыкты. (Таблица ачыла). сүзтезмә

җөмлә

-Зәп-зәңгәр күктә алсу кояш елмая.

-Җөмләне дәфтәрләргә язып куябыз.


^ II. Яңа дәрес материалы өстендә эш.

- Укучылар, ә хәзер әйдәгез, җөмләнең кагый- - Җөмлә- тәмамланган интонация белән

дәсен искә төшереп үтик. әйтелеп, уй-фикерне хәбәр итә торган

сүз яки сүзләр тезмәсе. Ул баш хәрефтән

башлана.Җөмлә ахырында “.”, “!”, “?”

билгеләренең берсе куела.

- Ә хәзер тактадагы җөмләләргә игътибар итик.

Бу җөмләләр турында сез нәрсәләр әйтә алыр

идегез. (Җөмләләр укытыла, анализлана,

дәфтәргә язып барыла).

1.Җәйге алан. –Бу җөмлә, чөнки фикер төгәлләнгән.

Хикәя җөмлә.(кагыйдәсе искә төшерелә).

^ 2.Кыңгырау чәчәге уянды. - Бу җөмлә, чөнки фикер төгәлләнгән.

Хикәя җөмлә.

3. ... матур сайрадылар. –Монда фикер әйтелеп бетмәгән, төгәл-

лисе бар. (Укучылар җөмләне төгәлләп

язалар. Кошлар матур сайрадылар).

4.Төрле-төрле күбәләкләр ..., ... . – Бу җөмләдә дә фикер төгәлләнеп бетмә-

гән. (Күп нокталар урынына төшеп калган

сүзләрне куеп язалар.Төрле-төрле

күбәләкләр очалар, уйныйлар).

-Укучылар, әйтү максаты ягыннан җөмлә

төрләрен искә төшереп үтик. Нинди җөмләгә

без хикәя җөмлә дип әйтәбез?

Әйтү максаты ягыннан тагын нинди җөмлә-

ләр була? Нинди җөмлә ул боерык җөмлә?

^ Нинди җөмләгә сорау җөмлә дибез? Нинди (Сорау,хикәя, боерык һәм тойгылы җөм-

җөмлә ул тойгылы җөмлә? ләләрнең кагыйдәләре искә төшерелә).

-Ә менә бу таблица турында нәрсә әйтә

аласыз?

хикәя

сорау тойгылы -Хикәя, сорау, боерык җөмләләрне үзгәр-

боерык теп, тойгылы җөмлә ясарга була. Моның

өчен җөмлә көчле интонация белән

әйтелергә тиеш, сүз тәртибен дә үзгәртер-

гә мөмкин.

-Әйдәгез, тактадагы беренче җөмләне

тойгылы җөмлә итеп укып карыйк. Икенче

җөмләне тойгылы сорау җөмлә итеп үзгәртә (Җөмләләр үзгәртелә).

алырбызмы? Өченче җөмләне үзгәртеп карыйк.

Нәтиҗә ясала: димәк, әйтү максаты ягыннан

сорау, хикәя, боерык җөмләләр була. Нинди

интонация белән әйтүгә карап, алар тойгылы

җөмлә дә була алалар.

-Ә хәзер , укучылар, җөмләнең төзелешенә

игътибар итик. Без һәр җөмләнең нигезе була дип

өйрәндек. Болар безнең җөмләнең нинди кисәк- (Җөмләнең баш кисәкләре ия һәм хәбәр

ләре? Алар турында нәрсәләр беләсез? турында искә төшерелә).

-Ә хәзер дәфтәрләрдәге беренче җөмләнең

баш кисәкләрен табыйк. Зәп-зәңгәр күктә алсу кояш елмая.

______

(Башка җөмләләрнең дә иясе, хәбәре

табыла).


-Җөмләнең тагын нинди кисәкләре була? -Иярчен кисәкләре.

-Иярчен кисәкләрнең кайсы төрләрен

беләсез? -Аергыч, тәмамлык, хәл.

(Укучылар җөмләнең иярчен кисәкләре-

нең кагыйдәләрен искә төшерәләр).

-Ә хәзер дәфтәрләрегездәге җөмләләрдә

иярчен кисәкләрне билгеләгез. (Дәфтәрдәге җөмләләр мөстәкыйль

рәвештә тикшерелә).

-Сезнең эшегезне әйдәгез, тиз генә схемалар

ярдәмендә тикшереп алыйк. Бу схема сезнең

кайсы җөмләгезгә туры килә?

1. . –Зәп-зәңгәр күктә алсу кояш елмая.




2. .

Кыңгырау чәчәге уянды.

3. , .

Төрле-төрле күбәләкләр очалар, уйныйлар.

. –Кошлар матур сайрадылар.

4.

-Беренче һәм икенче җөмләләрне чагыштырып - Беренче җөмлә-җәенке җөмлә, чөнки җөм-

карасак, нәрсә әйтә алыр идек? ләдә баш кисәкләр дә, иярчен кисәкләр дә

бар. Икенче җөмлә - җыйнак җөмлә. Бу

җөмлә ия белән хәбәрдән генә тора.(Кагый-

дәләре искә төшерелә).

-Өченче җөмлә турында нәрсә әйтә аласыз? -Бу тиңдәш кисәкле җөмлә.(Кагыйдә әйтелә).

-Бирелгән схема буенча җөмлә төзеп язабыз.

5. , , .

- Җөмләләрне тәрҗемә итү. I вариант –беренче һәм икенче;

^ II вариант -өченче һәм дүртенче җөмләләр-

не тәрҗемә итеп язалар.

-Беренче җөмләнең татарчасы һәм рус теленә – Рус теленә тәрҗемә иткәндә җөмлә

тәрҗемәсе тикшерелә. Нәтиҗә ясала. кисәкләренең урыны үзгәрергә мөмкин

^ III.Материалны ныгыту.Иҗади эш.

- Укучылар, без бүген сезнең белән җөмләнең

кайбер үзенчәлекләрен карап үттек. Менә

безнең кояшыбыз болытлардан ачылып бетте.

Әйдәгез, сезнең белән җәйге урман аланына

сәяхәткә барып кайтыйк.(Укучыларга сюжетлы

рәсемнәр бирелә. Рәсемнәр Р.Вәлиеваның

^ Кыңгырау чәчәк” әсәре буенча ясалган. Һәр

рәсемнең артында бирем.Укучылар шул биремнәрне

эшлиләр. (Тактадагы җөмләләр иҗади эш

эш өчен план ролен үти). (Мөстәкыйль иҗади эш).

^ Укучыларның иҗади эшләре тикшерелә.

-Укучылар, игътибар итсәгез, сез төзегән җөмлә-

ләрдән безнең матур гына бер хикәябез туды. Укучылар хикәяне “Җәйге аланда”,

Хикәянең инде , билгеле, исеме дә була. “Кыңгырау чәчәк”, “Дуслык” һәм башка

^ Бу хикәяне ничек дип исемләрбез? исем белән атарга мөмкиннәр.

Үзара фикерләшеп, уртак исем куялар.


сүз


сүзтезмә


җөмлә


текст

IV .Йомгаклау. Нәтиҗә ясала. Димәк, безнең сөй-

ләмебез сүзләрдән, сүзтезмәләрдән, җөмләләрдән

тора. Җөмләләр үз чиратында текст, бу очракта

хикәя төзеделәр.

Өйгә эш. Иҗади эшне төгәлләп , Р.Вәлиева-

ның “Кыңгырау чәчәк”хикәясен укып килергә.

Укучыларның белемнәре бәяләнә.




Похожие:

Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconУкучыларның иҗади сәләтен үстерү өстендә эш
Баулы урта мәктәбенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Ф. М. Мөкатдисова Педагогик эш стажы : 24...
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән icon5 нче сыйныфта контроль эш нәтиҗәләре
Адпиның филология факультетын тәмамлаган. 2нче квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы. Эш стажы-16 ел. 2006-2007нче...
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconГ. Тукай шигырьләрендә боерык фигыльләр
Аерым фәннәрне тирәнтен өйрәнүче Имәнкискә урта гомуми белем бирү мәктәбенең югары категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconТема: тезмә кушма җөмләләрне гомумиләштереп кабатлау
Мббу “Сарман гимназиясе”нең 1 категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Матзянова Раушания Гаяз кызы
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән icon7 нче сыйныф өчен татар теле һәм әдәбияты буенча белем бирү программасы
Эш программасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан расланган татар теле һәм әдәбият программаларына нигезләнеп төзелде. Ф. С....
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconОзын толым” бәйгесе Татар теле һәм әдәбияты укытучысы Якупова Йолдыз Гамир кызының 6А,Б сыйныфларында үткәргән сыйныфтан тыш чарасы Лениногорск, 2007
Максат: Укучыларның бергәләп эшләү һәм үзара аралашу күнекмәләрен үстерү; белемнәрен тирәнәйтү, кызыксынучанлыкларын арттыру
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconМиңзифа Абдулловна Таҗетдинова
Чүпрәле районы Иске Чүпрәле беренче урта мәктәбенең татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconСочинение яздыру методикасы татар мәктәпләренең X xi сыйныф­лары өчен татар теле дәреслекләрендә һәм татар мәктәпләренең V xi сыйныфлары өчен татар теле программаларында бирелгән
Имтихан материалы татар теле һәм әдәбиятыннан гомуми белем бирү эчтәлегенең мәҗбүри минимумына туры китереп эшләнде. Укучыларның...
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconВәлишина Гөлнараның бәете
Бу бәетне Вәлишин Наил язган. Бахтегараева Нуриядан татар теле һәм әдәбияты укытучысы Дәүләтова Рушания язып алды
Чистай районы Каргалы гомумбелем татар гимназиясенең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Лутфуллина Рәшидә Нурулла кызының эш тәҗрибәсеннән iconӘдәби музыкаль кичә: Төзуче: Такталачык урта мәктәбенең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Шаемова Альбина Мөбәрәк кызы
Максат: Агыйдел буеннан чыккан әдәбият һәм сәнгать өлкәсендәге бөек шәхесләрне барлау, таныштыру
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©lib2.podelise.ru 2000-2013
При копировании материала обязательно указание активной ссылки открытой для индексации.
обратиться к администрации
Документы